پرسش مهر 8 - نظارت عمومی و امر به معروف و نهی از منکر از عوامل پیشرفت

نظارت عمومی و امر به معروف و نهی از منکر از عوامل پیشرفت

آيت الله جوادي املي:

اساسى ترين شرط صلاح و سعادت جامعه آگاهى به حدود و وظائف است و اگر جامعهاى از بهترين قوانين و مقررات، هرچند كامل و پيشرفته، برخوردار باشد ولى افراد جامعه نسبت به آن آگاهى نداشته و به بايد و نبايدهاى اجتماعى و حقوقى و اخلاقى و... معرفت نداشته باشند نمى توانند شاهد سعادت و خوشبختى باشند و به عبارت ديگر: صرف داشتن قوانين كافى نيست بلكه در مرحله اول، همه افراد جامعه بايد به آن آگاهى داشته باشند و در مرحله دوم بايد آن آگاهى و آشنايى به عمل بيانجامد و در رفتار همگان مشهود گردد در غير اين صورت بى نتيجه و فاقد اثر مطلوب است.پس آگاهى به وظايف و قوانين و مقررات و عمل به آن دو شرط لازم در صلاح و سعادت جامعه و در نتيجه پيشرفت جامعه است.قرآن كريم فرمود: «ولتكن منكم امة يدعون الى الخير و يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنكر و اولئك هم المفلحون؛ بايد از شما امتى باشد كه به خير دعوت كرده و امر به معروف و نهى از منكر كنند و آنان همان رستگارانند.»امر به معروف و نهى از منكر وظيفهاى است كه اگر عملى گردد يك شبكه گسترده فرهنگى و اجرايى از مجموعه افراد ملت به وجود مىآورد كه در آن هر فردى در مقابل آن چه كه در محيط اطرافش مى گذرد بى تفاوت نمى ماند، كارهاى نادرست را مورد انكار و نهى قرار مى دهد و انجام دهندهاش را به واقعيت آشنا و از آن برحذر مى دارد و بر كارهاى خوب تأكيد مى كند.زيرا مى داند در پرتو اين وظيفه هم خود رستگار مى شود و هم جامعه به پيشرفت گام برمى دارد بنابراين مى توان گفت امر به معروف و نهى از منكر كه روح آن، همان مسؤوليت نظارت همگانى است به عنوان يكى از وظائف مؤمنان، جامعه را به سوى تمدن و پيشرفت و ترقى سوق مى دهد.

امام باقر(ع) فرمود: «ان الامر بالمعروف و النهى عن المنكر فريضة عظيمة بها تقام الفرائض و تأمن المذاهب و تحلّ المكاسب و تردّ المظالم و تعمرالارض و تنتصف من الاعداء و يستقيم الامر؛ امر به معروف و نهى از منكر مسئوليت بزرگى است كه با آن همه فرائض و واجبات برپا مى شود، راهها با آن امن مى گردد. كسب و كار مردم حلال مى شود. حقوق افراد تأمين مىگردد. در پرتو آن زمين آباد مى شود، از دشمن انتقام گرفته مى شود و همه كارها روبراه مى گردد.»با توجه به اين كه جامعه پيشرفته جامعهاى است كه مقررات در آن اجرا مى شود و حقوق همه انسانها، رعايت عدالت تأمين مى گردد و آبادانى در آن تحقق پيدا مى كند پس امر به معروف و نهى از منكر كه نتيجه اجراى آن امور ياد شده است از عوامل پيشرفت خواهد بود.چنان كه امر به معروف و نهى از منكر عامل پيشرفت و ترقى جامعه است در برابر آن غيبت كردن عامل انحطاط است يعنى اگر انسانى در غياب انسان ديگرى به بدگويى بپردازد به لحاظ اين كه نشانه ضعف و ناتوانى و عجز انسان است، عامل انحطاط خواهد بود، حضرت على(ع) فرمود: «الغيبة جهد العاجز غيبت تلاش و كوشش آدم عاجز و ناتوان است.»بنابراين اگر جامعهاى افراد آن امر به معروف و نهى از منكر مى كنند به دليل اين كه داراى قدرت و توان و شجاعت و شهامتند با انجام اين وظيفه الهى جامعه را از نابسامانى مى رهانند و او را به سوى پيشرفت و ترقى سوق مى دهند از اين رو پيامبراكرم(ص) فرمود: «لن تقدّس امّة لايؤخذ للضعيف فيها حقه من القوى غير متعتع؛ ملتى كه حق ناتوانان را از زورمندان بدون اضطراب در سخن گفتن و بدون بهانهاى بازنستاند رستگار نخواهد شد» و على(ع) فرمود: بالاترين جهاد سخن حق پيش روى حاكمى ستمكار است. اما در مقابل آن انسان ناتوان كه شهامت رويارويى با ستمگران را ندارد به غيبت او مىپردازد كه نتيجه آن افزايش ستم و فساد خواهد بود و با گسترده شدن ستم و فساد جامعه دچار انحطاط خواهد شد.

منبع:پاسدار اسلام آذر 85شماره 300

+ نوشته شده در شنبه چهارم اسفند 1386ساعت توسط مریم و فوژان |